Hazar Denizi’ndeki Gelişmelerin Türk-Rus Enerji İlişkilerine Etkisi

Abstract

Yakın bir geçmişte Hazar Denizi’nde beş ülkenin bir araya gelerek anlaşmaya varması önemli bir gelişmedir. Bu anlaşma, Hazar Denizi’nden Karadeniz’e bağlanacak doğal gaz ve petrol boru hatlarının geleceğinin belirlenmesi açısından da önemli olacaktır. Bu bağlamda Türkiye ve “Trans-Hazar” dediğimiz bölgeyi içine alan coğrafyanın en önemli enerji projeleri, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı ile “Trans-Anatolia” hattı olarak bilinen hattır. Bu projeler “güney gaz dehlizi” olarak da bilinmektedir. Uzmanların çoğu, bu gaz dehlizini Türk Akımı’nın bir rakibi olarak algılamaktadır. Bu nedenle bu iki proje, Türkiye’de adeta bir yarış içindedir. Güney gaz dehlizinin bir parçası olan TANAP projesi biraz daha Azerbaycan’a bağlı olan bir projedir. Çünkü yatırımın büyük bir kısmını Azerbaycan yapmaktadır. TANAP, Avrupa ülkeleri tarafından ısrarla desteklenen Nabucco Projesi’ne bir alternatif oluşturmaktaydı. Tabii TANAP Projesi’nin bir de TAP (Trans-Adriyatik) boyutu bulunuyor. Bu alanda ise Yunanistan ile Azerbaycan arasında ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır.