İşitme Kayıplı Çocuğa Sahip Olmanın Aile İşlevlerine Etkisinin Araştırılması

Abstract

Aileye yeni bir çocuğun katılmasını beklemek oldukça heyecanlı bir süreçtir. Yeni birinin katılımıyla aile bireylerinin özellikle anne ve babaların yaşantılarında, rollerinde, davranışlarında, sorumluluklarında ve diğer işlevlerinde farklılıklar meydana gelebilmektedir. Ancak çocuklarında işitme kaybı tanılanırsa durum daha da farklılaşmaktadır. Yapılan birçok çalışmada ebeveynlerin tanılanmadan sonra şaşkınlıkları, durumu kabul etmekte zorlandıkları ve kaygılandıkları ifade edilmektedir. Bu sebeplerden ötürü aile işlevlerinde sağlıklı ya da sağlıksız boyutlar gelişmektedir. Çalışmamızda işitme kayıplı çocuğa sahip ailelerin işlevlerine etkide bulunan değişkenlerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Ailelere Kişisel Bilgi Formu ve altmış maddeden oluşan Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre ADÖ’ nün alt boyutlarından olan problem çözme boyutu katılımcıların yaşına, çalışma durumuna göre incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Gereken ilgiyi gösterme boyutu katılımcıların mesleklerine, gelir düzeylerine ve çocukların işitme yaşına göre incelendiğinde farklar anlamlı bulunmuştur. Problem çözme, iletişim, roller ve genel işlevler alt boyutları çocukların yaşına göre incelendiğinde farklar anlamlı bulunmuştur. Problem çözme, iletişim ve roller alt boyutları çocukların özel eğitim aldığı süreye göre incelendiğinde alt boyut puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur. ADÖ’ nün alt boyutları katılımcıların eğitimi durumu, ailelerinde işitme kayıplı başka birinin varlığı ve işitme kaybının erken ya da geç tanılanmasına göre incelendiğinde alt boyut puan ortalamaları arasındaki farkın anlamsız olduğu bulunmuştur.