Kazakistan Siyasi Sisteminin Gelişimi ve Özellikleri (1991-2021)

Abstract

Bu çalışmada, 1991 yılında bağımsızlığına kavuşan Kazakistan Cumhuriyeti’nin jeopolitik ve siyasi özellikleri, Sovyet Birliği yönetim sisteminin kaldırılması, kuruluşundan bu yana demokrasiye geçiş sürecinde izlediği siyasi reformlar stratejisi ve bu yolda karşılaştıkları sorunlar ele alınacaktır. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra ülkenin mevcut şartlarını dikkate alarak kabul edilen Anayasalar ve Anayasa değişikliklerinin yanı sıra ülkenin ciddi ekonomik sorunlarının siyasi sisteminin gelişimine etkileri incelenecektir. Bununla birlikte Kazakistan Cumhuriyeti’ndeki Başkanlık sisteminin gelişimi (güçlü ve geniş yetkili Başkanlık sisteminin kurulması, 2000’li yıllarda yapılan reformlar aracılığıyla Parlamento yetkilerinin genişletilmesi), çok partili sistemin kurulması, idari ve adli sistemlerin yeniden düzenlenmesi konuları araştırılacaktır. 2000’den sonraki dönemde Kazakistan’da demokratikleşme reformlarının iki aşamada gerçekleştirildiğini görebiliyoruz. İlk aşamada, 2007 yılı reformları ile ülkede liberal reformların başlatıldığı ve devlet yönetiminde yeni dengelerin oluşturulmaya çalışıldığı ve en önemli olanı ise, Kazakistan’ın demokratik gelişimi yolunda önemli adımların atıldığı kaydedilmiştir. İkinci aşamada ise, 2017 yılında gerçekleştirilen reformlarla Parlamento ve Meclis yetkilerinin genişletilmesi aracılığıyla güçlendirilmesi, adeta sınırsız yetkilerle donatılmış “süper başkanlık” olarak adlandırılan sistemden, daha uygun ve demokratik bir başkanlık sistemine geçiş olarak değerlendirilebilir. Bağımsız Kazakistan devletinin gelişmesinde ve bölgesel barış ve istikrarın sağlanmasında Kazakistan’ın ilk Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in çok büyük ve önemli bir rolü vardır. Çalışmada Nazarbayev’in önemi ayrıca incelenecektir.