Kapadokya Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@KÜNASİS, Kapadokya Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
DSpace'deki Bölümler
Koleksiyonlarını listelemek için bir bölüm seçin.
Listeleniyor 1 - 5 / 7
- Academic Units
- Administrative Units
- Cappadocia University Publications
- Regulations
- Data Warehouse
- Private Archives
Güncel Gönderiler
II. Ulusal Yapay Zekâ Buluşması Kapadokya
(Kapadokya Üniversitesi, 2026) GÖKÇEOĞLU, Candan; OĞUZ, Şafak
Yapay zekâ teknolojisi yaşamın tüm alanlarını hızla dönüştürerek yeni bir ekosistem kuruyor. Özellikle, büyük dil modelleri (LLM) gibi üretken yapay zekâ teknolojileri tarihte ilk kez bu kadar büyük ölçekli bir kitle tarafından çok hızlı bir şekilde benimsendi ve kullanılmaya başlandı. Yapay zekâ teknolojilerinin sağladığı fırsatlar tüm ekonomiler için değerlendirilmeye çalışılırken riskleri de ortaya çıkmaya başladı. Özellikle LLM ile ilgili çok ciddi bir epistemik krizin boyutları görünür olmaya başladı. Bu nedenle, tarihte ilk kez insanın bilişsel süreçlerini taklit eden bir makinenin doğasının yanlış değerlendirilmesinden ve insan yerine ikame edilmesinden kaynaklanan bir kriz yaşanmaktadır. İnsanın dünyada ilişkisi hakikat düzleminde gerçekleşir ve değerler ve sorumluluklar üzerinden davranışlara yansırken yapay zekânın hakikatle bir ilişki iddiası olmadığı gibi sorumluluğu da yoktur. İnsan yargısı, algıdan nedenselliğe, bellekten değerlere uzanan çok boyutlu bir sürecin ürünüyken LLM'lerin yargısı, yüksek boyuttu bir olasılık uzayında bir sonraki kelimeyi seçme işleminden ibarettir. İnsan, ne bildiğini ve ne bilmediğini ayırt edebilir, gerekirse yargıyı askıya alabilir. LLM'ler ise duramaz; her durumda bir cevap üretmek zorundadır.
Yapay zekânın bağımlı olduğu insani değerler değildir, veriler ve algoritmadır. Algoritmaları ile verileri değerlendiren LLM'ler hakikat uzəyında değil, olasılıklar uzayında hareket ederler. Ortaya çıkan yanlılıklar veya halüsinasyon davranışı bile yapay zekâ tarafından değil, insanın değerlendirmesi sonucu bir sorun alanı olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, özellikle finans alanında ahlaka mugayir kararlar vermesi de bu mimariden, yani yapay zekânın bilinç, sorumluluk ve niyetten yoksun olmasına rağmen bir fail olarak eyleyen olabilmesi veya eylemeye devam etmesi ile ilişkilidir. Ve bu nedenle Alev Alatlı'nın ifadesiyle ‘şerre bükülme’ olasılığı yüksektir. Asıl kriz de burada ortaya çıkmakta; anlamadan, niyetsiz ve sorumluluktan bağımsız biçimde üretilen çıktılar, hakikatle kurulan ilişkinin yerini almaya başlamakta ve sorumluluğu olmayan bir nesne epistemik bir özne gibi davranmaktadır. Yapay zekâ ite inşa edilen yenidünya simülasyonu gerçek dünyadan kopuşu hızlandırmakta ve insanları gerçek dünyadan temsiliyet olarak daha dar bir dünyada yaşamaya mahkûm etmektedir.
Sorun, modellerin daha iyi eğitilmesiyle ya da daha yüksek doğruluk oranlarıyla ortadan kalkmayacaktır. Çünkü mesele performans değil, yapı meselesidir. Ne kadar ikna edici olurlarsa olsunlar, bu sistemler epistemik özne değildir. Onları öyleymiş gibi konumlandırmak, hem bireysel yargıyı hem de kurumsal sorumluluğu aşındırmaktadır. Bu nedenle yapılması gereken insan yargısını koruyacak epistemik, kurumsal ve ahlaki sınırları yeniden düşünmektir. Üretici yapay zekâ çağında asıl mesele yargının kimde kaldığı ve failin kim olduğudur. Çünkü sorumluluğu olmayan ancak eyleyen bir araçta adil, sahih ve insanî bir dünya kurmak mümkün değildir.
Prof. Dr. Mahmut ÖZER
Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Temmuz 2026 Bülteni
(Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi, Temmuz - 2026) Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi
Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Temmuz 2026 Bülteni
evaluation of the individual effects of melatonin and umbilical cord-derived mesenchymal stem cell exosomes on cell viability and apoptosis in be(2)-c neuroblastoma cells in vitro
(MDPI, 06/2026) Şengül, Ahmet; Kaan, Dilek; Güler, Hatice; Yiğit, Hüseyin
The study aimed to investigate the individual therapeutic effects of melatonin and umbilical cord-derived mesenchymal stem cell exosomes (UC-MSC-Exo) separately on BE(2)-C neuroblastoma cells. Melatonin is recognized for its anti-cancer, antioxidant, and apoptosis-inducing properties, and its ability to cross the blood-brain barrier. UC-MSC-Exos are nanovesicles from mesenchymal stem cells that can also cross the blood-brain barrier and transport biologically active molecules. The potential therapeutic benefits of each independent agent in treating BE(2)-C neuroblastoma cells were investigated. Melatonin and UC-MSC-Exos were examined on BE(2)-C neuroblastoma cells at varying concentrations and time intervals to evaluate cell viability and apoptosis. Both melatonin and UC-MSC-Exo independently reduced cell viability and induced apoptosis in a manner that depended on the dosage and duration of exposure. Melatonin had an IC50 of 2.68 mM after 24 h, while UC-MSC-Exo showed an IC50 of 25.3 μg/mL after 48 h, with no cytotoxic effects observed at 24 h. Specifically, individual concentrations of 2.5 mM and 5 mM of melatonin, as well as 50 µg/mL and 100 µg/mL of UC-MSC-Exo, led to significant levels of apoptotic and necrotic cells at 48 and 72 h (p < 0.001). Our findings suggest that the individual administration of melatonin and UC-MSC-Exo may hold therapeutic potential for neuroblastoma cells, particularly given their ability to cross the blood-brain barrier. Further in vivo research is required to evaluate their clinical utility.
Letter to the Editor: Causality dilemma of cytochrome P450 1A2 reduction in neonatal cholestasis Yiğit H, Gökoğlu A, Gökoğlu S. Letter to the Editor: Causality dilemma of cytochrome P450 1A2 reduction in neonatal cholestasis. World J Clin Pediatr 2026; 15(3): 118192 [DOI: 10.5409/wjcp.118192]
(Baishideng, Haziran 2026) Yiğit, Hüseyin; Gökoğlu, Abdulkerim; Gökoğlu, Sonay
This letter discusses the pilot study by Kotb et al published in World Journal of Clinical Pediatrics, which identifies significantly reduced serum cytochrome P450 1A2 (CYP1A2) levels in neonates with biliary atresia and neonatal hepatitis compared to healthy controls. While these findings highlight a potential role for detoxification mechanisms in neonatal cholestasis, critical methodological issues regarding the interpretation of results warrant attention. The primary concern is the causality dilemma; it is crucial to distinguish between an innate ‘defect’ (congenital deficiency) and ‘downregulation’ (secondary suppression). Low CYP1A2 levels may be a secondary consequence of systemic inflammation rather than an inherent susceptibility factor. Furthermore, the reliance on enzyme-linked immunosorbent assay for protein abundance lacks the resolution of functional activity assays. Future research should integrate single-cell multi-omics and gut-metabolite signaling to decode the complexity of the hepatic microenvironment.
Distinct thalamic volumetric profiles in cervical and upper limb dystonia
(ARQUIVOS DE NEURO-PSIQUIATRIA, 06/2026) Yiğit, Hüseyin; Gökoğlu, Abdulkerim
Abstract
Dystonia is a large-scale motor network disorder involving the basal ganglia, cerebellum, and thalamus.
This study investigated the volumetric characteristics of thalamic subnuclei in patients with isolated cervical (CD) and upper limb (ULD) dystonias, and their relationship with disease severity.
We analyzed high-resolution T1-weighted MR-images from the OpenNeuro database. The sample included 37 healthy controls, 25 CD, and 29 ULD patients. Thalamic nuclei were automatically segmented using the DeepThalamus pipeline. Group differences were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA), controlling for age, sex, and total intracranial volume (TIV). Relationships between disease severity and volumetry were assessed using Spearmans correlation.
A volumetric reduction trend was observed in the CD group compared with controls, particularly in the left lateral geniculate, right ventral lateral posterior, and right intermediate nuclei. Although statistical significance remained borderline after FDR correction (p = 0.078), high Cohens values (d > 1.4) were detected. In contrast, thalamic volumes were largely preserved in the ULD group. Correlation analyses showed that increased disease severity was associated with decreased volumes of the mammillothalamic tract in the CD group and the anterior ventral nuclei in the ULD group.
Observed volumetric trends may provide preliminary insights into the role of specific thalamic substructures in cervical dystonia pathophysiology. Further studies in larger cohorts, supported by functional and diffusion imaging, are needed to clarify these findings.
