Dijital Medya ve Toplumsal Cinsiyet

Abstract

İnternet teknolojilerindeki gelişmeler hem bireyler hem de toplumlar için ekonomiden eğitime, siyasal katılımdan bilgiye erişime kadar pek çok konuda yeniliği ve değişikliği beraberinde getirmiştir. Yaşanan bu yeniliklerle kamusal alan ve özel alan kavramlarının yanı sıra Toffler’in (2008: 222-226) toplumun bilgi ve iletişim katmanı anlamına gelen enfosfer adını verdiği ve yeni bir alanı ifade eden dijital alan kavramı hayatımıza girmiştir. Dijital alan tıpkı kamusal alanda olduğu gibi bireylerin siyasi fikirlerini söylemesi için yeni bir ortam yaratmıştır. Ancak birçok ülkede yaşanan dijital bölünme nedeniyle bu alanın da tıpkı Antik Yunan’da olduğu gibi eşit bir kamusal alan yaratmadığını söylemek mümkündür. Özellikle bireylerin teknolojiye eşit bir şekilde erişememesi, teknolojiyi aynı oranda kullanma yetisine sahip olamaması bu alanın da katılım açısından sorgulanmasına neden olmaktadır. Bilgi iletişim teknolojilerinin gelişmesi toplumsal yaşamda var olan kadın-erkek eşitsizliğinin yeniden üretilmesine ve dijital alanda da eşitsizliklerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kadınlar kamusal alanın dışına itildiği gibi dijital alana da erkekler ile eşit bir şekilde dâhil olamamaktadır. Bu durum eşit e-katılımın sağlanamadığı dijital alanın cinsiyetler açısından sorgulanması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler sonucunda oluşan dijital alanı toplumsal cinsiyet açısından anlayabilmek için ise kamusal ve özel alan kavramlarının konu dâhilinde incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, merkezi kavramların yeniden inşa edildiği dijital alanda, ikili karşıtlıkların en belirgin sembollerinden biri olan toplumsal cinsiyet ilişkileri çerçevesinde, kamusal alandaki yurttaşlık kavramının; katılım, toplumsal cinsiyet ve e-demokrasi bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır.