Van İli Mutfak Kültürü

Van, geçmişten günümüze Urartu, Pers, Makedonya, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi güçlü medeniyetlerin bulunduğu bir coğrafya, iklim koşulları, ekonomi yapı, toplumsal koşulları ve çok kültürlü olması nedeniyle zengin bir mutfak kültürüne sahiptir (Samsa, 2019; Ocak vd., 2021). Van, bu etkenler sebebiyle çeşitli turizm amaçlarına uygun bir yapıya sahiptir. Kültürel, deniz, doğa, kış, yamaç paraşütü ve gastronomi vb. gibi turizmin birçok farklı türünü bünyesinde barındırır. Şehrin gastronomi turizmi, özellikle "Van Kahvaltısı" nedeniyle önemli bir kültürel mirasa sahiptir. Van kahvaltısının coğrafi işareti (Türk Patent ve Marka Kurumu, 2025) yerel yemek kültürü için ön planda olmasına olanak tanır (Daşdemir Kıpçak ve Madenci, 2025). Bu çalışmanın amacı; Van ilinin tarihsel, coğrafi ve demografik yapısını göz önünde bulundurarak, bölgeye özgü mutfak kültürünü bütüncül bir yaklaşımla ele almak, yöresel yemekleri, özel günlerde tüketilen geleneksel lezzetleri, coğrafi işaret tescilli ürünleri ve gastronomi turizmi potansiyelini ayrıntılı biçimde ortaya koymaktır. Bu kapsamda, çalışmanın ikinci bölümünde Van iline ilişkin genel bilgiler sunulmuş, üçüncü bölümde ise Van’ın mutfak kültürü farklı yönleriyle incelenmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise mutfak kültürünün sürdürülebilirliği bağlamında genel bir değerlendirme yapılmış, elde edilen bulgular ışığında kültürel mirasın korunmasına ve gastronomi turizminin geliştirilmesine yönelik önerilere yer verilmiştir.