Yeni Oluşan Uluslararası Sistem: Nasıl Bir Dünya Düzeni?

Uluslararası sistemin gelişimi, tarih boyunca farklı dönemler ve güç dengeleriyle şekillenmiştir. Bu gelişim üç ana dönem altında ele alınabilir: “Tek Kutuplu Dönem”, “İki Kutuplu Dönem” ve “Çok Kutuplu Düzen”e geçiş. Osmanlı İmparatorluğu, Fransa, İngiltere gibi büyük güçler bu dönüşümlerde başat roller oynamışlardır. 20. yüzyıldan itibaren ise dünya, “Amerikan Yüzyılı” olarak adlandırılan bir döneme girmiştir. 1945 yılından sonra Amerika Birleşik Devletleri (ABD), küresel sistemin lideri haline gelmiş ve bu gücüyle kendi çıkarlarına uygun bir uluslararası düzeni diğer ülkelere empoze etmiştir. Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte, 1991’den itibaren tek kutuplu bir dünya düzeni yeniden hâkim olmuştur. 2000’li yıllardan 2017’ye kadar ABD tek hegemon güç olarak kalmış, ancak bu dönemde uluslararası sistemi kötüye kullandığına dair eleştiriler artmıştır. Çin, bu süreçte kendi stratejik hamlelerini yaparak çok kutuplu dünya düzenine katkıda bulunmaya devam etmiştir. Bugün dünya, çok kutuplu bir sisteme doğru hızla ilerlemektedir. Amerika’nın uzun süreli hakimiyetinin ardından Çin’in yükselişi ve diğer bölgesel güçlerin artan etkisiyle birlikte uluslararası sistem yeniden şekillenmektedir.