Osmanlı İmparatorluğu’nda Doğulu Şairler ve Âlimler (1453- 1600): Türk-Acem Kültür Tarihine Bir Katkı

Abstract

On beş ve on altıncı yüzyıllarda ya da daha kesin bir ifadeyle İstanbul’un 1453’teki fethinden sonra Osmanlı İmparatorluğu artmakta olan politik gücü sayesinde yalnızca İslam dünyasının değil, genel olarak o zamanki dünyanın da en önemli devletlerinden biri hâline geldi. Osmanlı İmparatorluğu, içinde gayrimüslim halkların da olduğu çok etnisiteli bir devlet olmasına rağmen, onun kültürel gelişiminde belirleyici olan şey, İslami kültür dünyasına ait olma bilinciydi. Bundan dolayı Osmanlıların İslam edebiyatı ve sanatının büyük klasik eserleriyle yoğun bir temas içinde olması kaçınılmazdı. Bu tesiri, İslami edebiyata dayanarak oluşturdukları kendi edebiyatlarının temellerinde de gördüler. Akademik literatürde Acemi kültürünün, yani İran ve Maveraünnehir kültürünün Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki etkisi sık sık vurgulanmıştır.