18. Yüzyıl İç Anadolu’sunda bir Osmanlı Köyü: Sinason

Abstract

Bu çalışma, bir 18. yüzyıl Osmanlı köyü olan Sinason’u (günümüz Ürgüp’e bağlı Mustafapaşa köyü) ele almakta ve 1696 ile 1782 yılları arasına tarihlenen on arşiv belgesi üzerinden köyün kendine özgü idari, sosyo-ekonomik ve hukuki dinamiklerini ortaya koymaktadır. Köy, Niğde, Kayseri ve Gülşehir arasında idari olarak sıkça el değiştirmiş ve Müslümanlarla gayrimüslimlerden oluşan karışık nüfusu, önemli bir vergi gelirine kaynaklık etmiştir. Belgeler, avarız ve nüzul gibi vergi toplama uygulamalarını, askeri ve dini kurumları destekleyen tımar ve vakıf sistemleriyle köyün bütünleşmesini ele almakta, ancak bu sistemlerin zaman zaman yerel yöneticiler tarafından suistimal edildiğini de göstermektedir. Köy sakinleri, adaletsiz vergilendirme gibi sorunlarla karşılaşmış ancak Osmanlı’nın hukuk mekanizmalarını etkin bir şekilde kullanarak adalet talep etmiştir; bu da merkezi otoriteye duyulan güveni yansıtmaktadır. Sinason’un ekonomik katkıları, tarımsal üretim ve imparatorluk projelerinin finansmanına sağladığı destekle Osmanlı mali sistemi içindeki önemini ortaya koymaktadır. Bu açımlama, dönemin önemli jeopolitik ve ekonomik zorlukları bağlamında kırsal yaşam, yönetişim ve adalet konularına dair bir bakış sunmaktadır.