HİZMET İHRACATI VE HAVA TAŞIMACILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Abstract

Küresel ekonomik kalkınmanın anahtarı olan hava taşımacılığı, mal, hizmet, insan, sermaye, teknoloji ve fikirlerin akışını sağlayarak ekonomik büyüme ve istihdam yaratmakta, küresel ticaret için dünya çapındaki en hızlı ve emniyetli ulaşım ağını sağlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin hizmet ihracatı ve hava taşımacılığı faaliyetleri arasındaki ilişki incelenmiştir. ARDL sınır testi ile hesaplanan katsayılara göre Türk tescilli hava araçları ile yapılan toplam uçuş sayısı, Türkiye’nin hizmet ihracatı üzerinde hem uzun hem de kısa dönemde önemli ölçüde olumlu etki yaratmaktadır. Çalışmanın bulgularına göre, Türk tescilli hava araçları ile yapılan toplam uçuş sayısında %1’lik artış, uzun dönemde Türkiye’nin hizmet ihracatını %0,68 oranında arttırmaktadır. Ayrıca Brown, Durbin ve Evans (1975) tarafından geliştirilen CUSUM ve CUSUMQ yapısal kırılma testleri neticesinde Türk tescilli hava araçları ile yapılan toplam uçuş sayısına ait uzun dönemli olarak tahmin edilen katsayının uzun dönemde durağan olduğu ve yapısal kırılma içermediği saptanmıştır. Bu çalışmada hizmet ihracatı üzerinde önemli katkısı olan hava taşımacılığı sektörünün COVID-19 küresel salgını dolayısıyla olumsuz etkilenen ekonomilerin toparlanmasını destekleyeceği değerlendirilmektedir. Hava taşımacılığı alt yapısına yapılan yatırımların hızlanarak devam etmesi ekonomik kalkınma açısından büyük önem taşımaktadır.