Türkiye’deki ortaöğretim tarih ders kitaplarında Afrika

Abstract

Türkiye’de Cumhuriyetin erken dönemi birçok açıdan olduğu gibi resmi tarih açısından da Avrupa-merkezcilikten etkilenmeyi ve Avrupa-merkezcilik eleştirisini bir arada bünyesinde barındırmıştır. Bu çalışma Afrika’ya dair Türkiye’deki bilgi yapılarını yaygın eğitimin en kitlesel düzeyi olan ortaöğretim üzerinden irdelemeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede bu çalışma kapsamında, Türkiye eğitim sisteminin ortaöğretim kademesindeki tarih ders kitapları ve yükseköğretime giriş sınavları incelenmektedir. İncelemenin konusunu tarih ders kitaplarının ve sınav sorularının Avrupa-merkezci niteliği oluşturmaktadır. Çalışmada Avrupa-merkezci yaklaşımın Türkiye’deki ortaöğretim seviyesindeki etkisi ve yaygınlığı Afrika özelinde ele alınmaktadır. Bu kapsamda, Afrika coğrafyası, halkları ve toplumlarının söz konusu kitaplarda yer alma ve almama biçimleri değerlendirilmektedir. Tarih ders kitaplarının etkilendiği Avrupa-merkezci bakış açısının Afrika coğrafyasına dair oluşturduğu anlatı tartışılmaktadır. Bu çalışma, Resmi Türk Tarih Tezi’nin niteliği ve ders kitaplarının içeriği arasındaki bağlantıya dikkat çekerek Türkiye’deki ortaöğretim ders kitaplarında Afrika’nın yeterince yer almadığını iddia etmektedir.