Anaokulu Menülerinin İyileştirilmesi ve Yemek İsrafının Azaltılması: Kapadokya Üniversitesi Montessori Anaokulu Örneği

Abstract

Toplu Beslenme Hizmeti (TBH), günümüzde oldukça yaygındır ve tam gün eğitim veren birçok anaokulu özellikle öğle yemeklerinde olmak üzere toplu beslenme hizmeti almaktadır (1).TBH’nin hizmet verilen gruba uygun olarak gerçekleştirilmemesi, yemek israfının artmasına ve yemek hizmeti sunulan grubun enerji-besin öğesi alımının yetersiz olmasına neden olmaktadır. Okul öncesi dönemdeki çocuklar, yetersiz beslenme açısından riskli gruplardan biridir (2). Çalışma, anaokulunda sunulan seçilmiş menü örneklerinin görünümlerini ve hazırlama yöntemlerini iyileştirerek menüleri çocukların tüketimine uygun hâle getirmek, yeterli-dengeli beslenmelerine katkıda bulunmak ve yemek israfını azaltmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.Tanımlayıcı nitelikteki kesitsel çalışma, Kapadokya Üniversitesi Montessori Anaokuluna devam eden 2-6 yaş aralığında, vücut ağırlığı ve boy uzunluğu persentil değeri normal aralıkta olan fakat çeşitli sebeplerle (yemek esnasında yemeği ağzında biriktirme, yemeğe özellikle geç gelerek yemek zamanını geçirme vb.) besin alımı az olan 22 (15 erkek, 7 kız) öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. İki aşamalı yapılandırılan çalışmanın birinci aşamasında; çalışmacının gözlemleri ve kurum personelinin desteği ile artık miktarı en yüksek olan menü örnekleri (Patates Oturtma - Sebzeli Makarna -Mantar Çorba - Sebzeli Tavuk – Ispanak Yemeği - Çiftlik Kebabı) ve ilgili menü örneklerinin ‘’Artık Miktar Oranı’’ belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise artık miktar oranı yüksek olan menü örneklerinde, öğrencilerin gelişim özelliği (ilgili yaş aralığındaki çocuklar bütün parça eti tüketmekte zorlanırken, küçük parça eti daha kolay tüketmektedir vb.) ve tercihlerine göre (Gözlemler doğrultusunda öğrencilerin ‘’Yoğurt’’ tüketmeyi çok sevdiği, ‘’Sebzeli Makarna’’, ‘’Çiftlik Kebabı’’ gibi karışık görünümlü besinleri tüketmeyi sevmedikleri ve en sevdikleri çorbanın turuncu renkli çorba olarak adlandırdıkları ‘’Mercimek Çorba’’ olduğu saptanmıştır.) geliştirilen ‘’İyileştirilmiş Menü Örnekleri’’ öğrencilere sunulmuştur (Menü örnekleri sırası ile; ‘’Misket Köfte ve Fırın Patates’’, ‘’Sade Makarna ve Yoğurtlu Sebze Salatası’’, ‘’Salçalı Mantar Çorbası’’, ‘’Haşlanmış Tavuk ve Yoğurtlu Sebze Salatası’’, ‘’Ispanaklı Börek’’, ‘’Misket Köfte ve Yoğurtlu Sebze Salatası’’dır.) Katılımcıların yaş ortalamaları 50.09±11.75 ay, vücut ağırlığı ortalamaları 16.60±3.22 kilogramdır. Çalışma kapsamına alınan altı menü örneğinden üçünde (Patates Oturtma- Ispanak Yemeği – Çiftlik Kebabı) menü iyileştirme çalışması sonrası artık miktar oranı istatistiksel açıdan anlamlı olarak azalmış ve öğrencilerin tükettikleri yemek miktarı anlamlı olarak artmıştır