Sekel Sembollerinin Orta Asya'daki Benzerleri ile Anlam Akışı Üzerinden Değerlendirilmesi

Abstract

Günümüzde Transilvanya olarak bilinen Erdel bölgesi, Avrupa'da bulunan en eski Türk yurtlarından biridir. Süreç içerisinde Macarlar tarafından yönetilmiş olan bölgede, tarihten beslenen kültürel bir süreklilik vardır. Asırlar içerisinde bu bölgede yerleşik olan Romen, Macar, Alman ve Çingene azınlıklarının arasında Sekeller; Macar ve Bizans kroniklerine göre en eski sakinlerdir. Sekellerin kökenleri konusunda çeşitli tezler ortaya atılmış olsa da Sekellerin kültürel aktarımları ve kroniklerdeki tutarlı noktalardan hareketle en çok kabul gören tez, Hun-Macar tezidir. Kökenlerinin Hunlara dayandığını belirten ve kendilerini Attila'nın torunları olarak nitelendiren Sekellerin, geçmişten bugüne kadar gelen süreçte kültürel miraslarını gerek bölgedeki en güçlü azınlık olmalarından kaynaklı politik asimilasyonlardan korunmak, gerekse tarih ve kökenlerine olan yüksek bağlılıkları sebebiyle yoğun bir biçimde yaşattıkları gözlemlenmiştir. Sürdürülen bu kültürün izlenmesinde, Orta Asya Türk kavimlerinin de karakteristik kültür unsuru olan ve toplumsal yaşamı, inançları, toplum içerisindeki dünya görüşünü yansıtan semboller büyük rol oynamıştır. Bu çalışmada, ilk olarak Hun-Macar tezinden hareketle Sekellerin içinden çıktığı toplum olan Macarlar tarihsel ve kültürel yönden ele alınmış; Sekellerin etnik kökeni, tarihi ve kültürü hakkında bilgi verilmiştir. Bu bilgiler ışığında 2000'li yıllara kadar Sekellerin sürekliliğini sağladığı kültür mirası içerisindeki semboller, Orta Asya'da tespit edilen sembollerle anlam akışı yönünden karşılaştırılmış; benzerlikler kültürel yönden ele alınarak incelenmiştir.