Tüketicilerin Ekolojik Zekasının Sürdürülebilir Tüketim Davranışı Üzerindeki Etkisinde Çevre Duyarlığının Aracı Rolü

Abstract

Küresel çapta artan iklim değişikliği, küresel ısınma, doğal kaynak kıtlığı, çevre kirliliği, biyoçeşitlilik kaybı ve atık üretimindeki artış gibi çevresel sorunlar ile sürdürülemez tüketim alışkanlıkları gün geçtikçe daha karmaşık ve yönetilmesi güç bir hal almaktadır. Bu sorunların giderek derinleşmesi, bireylerin tüketim alışkanlıklarını yeniden gözden geçirmelerini ve daha sürdürülebilir tüketim biçimlerine yönelmelerini gerekli kılmaktadır. Bu dönüşüm sürecinde bireylerin çevresel sorunları algılama ve yorumlama kapasitelerini ifade eden ekolojik zekâ ile çevreye yönelik hassasiyet ve sorumluluk duygularını yansıtan çevre duyarlılığı, söz konusu davranış değişiminin ortaya çıkmasında kritik bilişsel ve duyuşsal belirleyiciler olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin ekolojik zekâ düzeylerinin sürdürülebilir tüketim davranışları üzerindeki etkisinde çevre duyarlılığının aracı rolünü incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemi çerçevesinde yürütülmüş veri toplama aracı olarak çevrimiçi anket kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 346 kişiden oluşmaktadır ve örneklem yöntemi olarak tesadüfi örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Veriler SPSS programı kullanılarak regresyon temelli aracılık yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular, ekolojik zekânın sürdürülebilir tüketim davranışını anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini ve bu ilişkide çevre duyarlılığının anlamlı bir aracı rol üstlendiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, sürdürülebilir tüketim davranışlarının geliştirilmesinde yalnızca bilişsel farkındalığın değil, aynı zamanda çevreye yönelik duyarlılığın da kritik bir rol oynadığını ortaya koyarak sürdürülebilir tüketim literatürüne farklı bir kavramsal bakış açısı kazandırmaktadır.