Berdimuhammedov Dönemi Türkmenistan Dış Politikasının Uluslararası ve Bölgesel Enerji İlişkilerine Etkisi

Abstract

Merkezi Asya ülkelerinden biri olan Türkmenistan, küresel enerji piyasasında Rusya, İran ve Katar’dan sonra dördüncü doğal gaz rezerv zengini ülke konumundadır. Bu konum, Türkmenistan’ın hem küresel hem de bölgesel enerji ilişkilerinde stratejik bir öneme sahip olmasını sağlamaktadır. Türkmenistan’ın sahip olduğu daimî tarafsızlık statüsü ise ülkenin iş birliği konusunda siyasi ve askeri durumları gözetmeksizin iş birliği alanını genişletebilme hakkına sahip olmasını sağlamaktadır. Bu tez çalışması, 2007 sonrası Türkmenistan’da Kurbankulu Berdimuhammedov’un ülkenin cumhurbaşkanı olmasıyla dış politika tercihlerinin uluslararası ve bölgesel enerji ilişkilerine etkisini analiz etmektedir. Tezin cevaplamaya çalıştığı temel soru; 2007 senesi sonrası Türkmenistan’ın mevcut siyasi yapısındaki lider değişikliği dış politikadaki enerji güvenliği tercihlerini nasıl etkiledi? şeklindedir. Bu çalışmanın ortaya attığı hipotez; ülkelerin enerji güvenliği politika tercihleri ve mevcut siyasi yapıda meydana gelen lider değişimi arasında bir etkileşim olduğu yönündedir. Bu çalışma; Türkmenistan’ın Berdimuhammedov dönemi dış politikasında değişen enerji güvenliği tercihlerinin sebeplerini araştırarak, etkilerini hem Rusya, Çin gibi ülkeler de hem de uluslararası ve bölgesel enerji ilişkileri için değerlendirmek nihai amacındadır. Bu tez çalışmasında yöntem olarak tek vaka çalışması (Single-case study) metodu kullanılmaktadır. İlk bölümü literatür taramasına bağlı olarak ikincil kaynaklar oluşturmaktadır. Ampirik bölümde ikincil kaynaklarının yanı sıra ulusal ve uluslararası raporları gibi birincil kaynaklardan yararlanılmaktadır.